Ἀέτιος
Aetios, Aetius
Translated by Jennifer Benedict3 May 2001Vetting: high19 revisions
Aetios, Aetius
Translated by Jennifer Benedict3 May 2001Vetting: high19 revisions
Ἀέτιος· ἐξ Ἀντιοχείας τῆς Συρίας, διδάσκαλος Εὐνομίου, ἀπὸ πενιχρῶν καὶ εὐτελῶν γονέων τυγχάνων. ὁ δὲ πατὴρ αὐτῷ τῶν ἐν στρατιᾷ δυσπραγέστερον ἐνηνεγμένων γενόμενος, ἐτεθνήκει κομιδῇ παῖδα τοῦτον ἀφείς. αὐτὸς δὲ εἰς ἔσχατον ἀπορίας ἥκων, ἐπὶ χρυσοχοΐαν ἐχώρησεν ἀκρότατός τε ἐγένετο. ἐπεὶ δὲ ἡ φύσις αὐτῷ μειζόνων ὠρέγετο μαθημάτων, πρὸς λογικὰς θεωρίας ἐτράπετο. καὶ δῆτα συγγίνεται Παυλίνῳ ἀρτίως ἀπὸ τῆς Τύρου εἰς Ἀντιόχειαν ἀφικομένῳ· ἔτι κατὰ τοὺς Κωνσταντίνου χρόνους τούτου ἠκροᾶτο, πολλὴν ἐπιεικῶς φαίνων τῆς ἀσεβείας τὴν ῥώμην εἰς τὰς πρὸς τοὺς διαφερομένους ζητήσεις· καὶ οὐχ ὑπόστατος ἤδη τοῖς πολλοῖς ἦν. ἐπεὶ δὲ Παυλῖνος ἐτεθνήκει, Εὐλαλίου τρίτου καὶ εἰκοστοῦ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων ἔχοντος τὸν θρόνον, πολλοὶ τῶν ὑπὸ τοῦ Ἀετίου ἐλεγχομένων δεινὸν ποιησάμενοι πρὸς ἀνδρὸς δημιουργοῦ καὶ νέου κατὰ κράτος ἐλαύνεσθαι, συστάντες ἐξήλασαν αὐτὸν τῆς Ἀντιοχείας. ἐξελαθεὶς δὲ εἰς τὴν Ἀνάζαρβον ἀφικνεῖται. ὁ δὲ ἤδη τάχιστα δυνάμεως πάσης πιμπλάμενος μείζους ἀεὶ τῶν δεδομένων ἀφορμῶν εἰσέφερε τοὺς καρπούς. ὁ δὲ οὐδὲν ἐπαύετο τοὺς μὲν διελέγχων, φαύλως δὲ ἀμπισχόμενος καὶ ὡς ἔτυχε ζῶν. οὗτος αἱρεσιάρχης ἦν, ὃς καὶ ἄθεος ἐπεκλήθη ἐπὶ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. τὰ αὐτὰ μὲν οὖν ἐφρόνει Ἀρείῳ καὶ τὴν αὐτὴν συνεκρότει δόξαν· πρὸς δὲ ἀρειανίζοντας διεκρίνετο. ἦν δὲ καὶ πρότερον αἱρετικὸς ἄνθρωπος Ἀέτιος καὶ τῷ Ἀρείου δόγματι διαπύρως συνηγορεῖν ἔσπευδεν· ἐν γὰρ τῇ Ἀλεξανδρείᾳ μικρὰ παιδευθεὶς ἀναζεύγνυσι. καὶ καταλαβὼν τὴν ἐν Συρίᾳ Ἀντιόχειαν, ἐντεῦθεν γὰρ ἦν, ὑπὸ Λεοντίου τοῦ τότε τῆς Ἀντιοχείας ἐπισκόπου χειροτονεῖται διάκονος. εὐθὺς οὖν συνεξεφώνει τοὺς ἐντυγχάνοντας ἐκ τῶν Ἀριστοτέλους κατηγοριῶν διαλεγόμενος, τοὺς ἐριστικοὺς κατωρθωκὼς λόγους. ἐπιστολάς τε συνεκάττυε πρὸς βασιλέα Κωνστάντιον. ἀλλ' εἰ τὰ αὐτὰ τοῖς ἀρειανίζουσιν ἔλεγεν, ὅμως ὑπὸ τῶν οἰκείων οὐ δυναμένων συνιέναι τὸ περισκελὲς τῶν λογισμῶν ὡς αἱρετικὸς ὁ ὁμόφρων αὐτοῖς ἐνομίζετο. καὶ διὰ τοῦτο ἐκδιωχθεὶς τῆς αὐτῶν ἐκκλησίας ἔδοξεν αὐτὸς μὴ βούλεσθαι κοινωνεῖν αὐτοῖς. καὶ νῦν εἰσιν ἐξ ἐκείνου οἱ τότε μὲν Ἀετιανοὶ νῦν δὲ Εὐνομιανοὶ λεγόμενοι. Εὐνόμιος γὰρ ταχυγράφος ὢν ἐκείνου καὶ ὑπ' αὐτῷ παιδευθεὶς τὴν αἱρετικὴν λέξιν τοῦ στίφους τούτου προέστη.
*)ae/tios: e)c *)antioxei/as th=s *suri/as, dida/skalos *eu)nomi/ou, a)po\ penixrw=n kai\ eu)telw=n gone/wn tugxa/nwn. o( de\ path\r au)tw=| tw=n e)n stratia=| dusprage/steron e)nhnegme/nwn geno/menos, e)teqnh/kei komidh=| pai=da tou=ton a)fei/s. au)to\s de\ ei)s e)/sxaton a)pori/as h(/kwn, e)pi\ xrusoxoi/+an e)xw/rhsen a)kro/tato/s te e)ge/neto. e)pei\ de\ h( fu/sis au)tw=| meizo/nwn w)re/geto maqhma/twn, pro\s logika\s qewri/as e)tra/peto. kai\ dh=ta suggi/netai *pauli/nw| a)rti/ws a)po\ th=s *tu/rou ei)s *)antio/xeian a)fikome/nw|: e)/ti kata\ tou\s *kwnstanti/nou xro/nous tou/tou h)kroa=to, pollh\n e)pieikw=s fai/nwn th=s a)sebei/as th\n r(w/mhn ei)s ta\s pro\s tou\s diaferome/nous zhth/seis: kai\ ou)x u(po/statos h)/dh toi=s polloi=s h)=n. e)pei\ de\ *pauli=nos e)teqnh/kei, *eu)lali/ou tri/tou kai\ ei)kostou= a)po\ tw=n a)posto/lwn e)/xontos to\n qro/non, polloi\ tw=n u(po\ tou= *)aeti/ou e)legxome/nwn deino\n poihsa/menoi pro\s a)ndro\s dhmiourgou= kai\ ne/ou kata\ kra/tos e)lau/nesqai, susta/ntes e)ch/lasan au)to\n th=s *)antioxei/as. e)celaqei\s de\ ei)s th\n *)ana/zarbon a)fiknei=tai. o( de\ h)/dh ta/xista duna/mews pa/shs pimpla/menos mei/zous a)ei\ tw=n dedome/nwn a)formw=n ei)se/fere tou\s karpou/s. o( de\ ou)de\n e)pau/eto tou\s me\n diele/gxwn, fau/lws de\ a)mpisxo/menos kai\ w(s e)/tuxe zw=n. ou(=tos ai(resia/rxhs h)=n, o(\s kai\ a)/qeos e)peklh/qh e)pi\ tou= mega/lou *kwnstanti/nou. ta\ au)ta\ me\n ou)=n e)fro/nei *)arei/w| kai\ th\n au)th\n sunekro/tei do/can: pro\s de\ a)reiani/zontas diekri/neto. h)=n de\ kai\ pro/teron ai(retiko\s a)/nqrwpos *)ae/tios kai\ tw=| *)arei/ou do/gmati diapu/rws sunhgorei=n e)/speuden: e)n ga\r th=| *)alecandrei/a| mikra\ paideuqei\s a)nazeu/gnusi. kai\ katalabw\n th\n e)n *suri/a| *)antio/xeian, e)nteu=qen ga\r h)=n, u(po\ *leonti/ou tou= to/te th=s *)antioxei/as e)pisko/pou xeirotonei=tai dia/konos. eu)qu\s ou)=n sunecefw/nei tou\s e)ntugxa/nontas e)k tw=n *)aristote/lous kathgoriw=n dialego/menos, tou\s e)ristikou\s katwrqwkw\s lo/gous. e)pistola/s te suneka/ttue pro\s basile/a *kwnsta/ntion. a)ll' ei) ta\ au)ta\ toi=s a)reiani/zousin e)/legen, o(/mws u(po\ tw=n oi)kei/wn ou) duname/nwn sunie/nai to\ periskele\s tw=n logismw=n w(s ai(retiko\s o( o(mo/frwn au)toi=s e)nomi/zeto. kai\ dia\ tou=to e)kdiwxqei\s th=s au)tw=n e)kklhsi/as e)/docen au)to\s mh\ bou/lesqai koinwnei=n au)toi=s. kai\ nu=n ei)sin e)c e)kei/nou oi( to/te me\n *)aetianoi\ nu=n de\ *eu)nomianoi\ lego/menoi. *eu)no/mios ga\r taxugra/fos w)\n e)kei/nou kai\ u(p' au)tw=| paideuqei\s th\n ai(retikh\n le/cin tou= sti/fous tou/tou proe/sth.